يکشنبه ٠٢ مهر ١٣٩٦

بسم الله الرحمن الرحیم

تعریف  و هدف روان‌شناسی

روان‌شناسي، دانشی است که به مطالعة علمي رفتار افراد و فرايندهاي ذهني آنها می‌پردازد. روان‌شناسان، عوامل مؤثر در رفتار انسان  (از جمله عوامل شناختی، عاطفی، زیستی، فیزیولوژیکی، ارثی، تربیتی، اجتماعی و خانوادگی) و فرایندهای عالی ذهن را توصیف نموده و پس از تبیین آنها، به پیش‌بینی و کنترل رفتار انسانها می‌پردازند.

اهمیت و ضرورت روان‌شناسی

یادگیری علم روان‌شناسی از لحاظ بنیادی و کاربردی حایز اهمیت است؛ از جهت علمی ، مطالعه سازمان روانی انسان، قانون‌مندی‌های حاکم بر ذهن انسان، حالات روحی، احساسات و باورهای او از دیرزمان مورد علاقه دانشمندان و متفکران بوده است. امروزه با پیشرفت شاخه‌های مختلف علوم و تکنولوژی، مطالعه علمی پدیده‌های روانی جایگاه خاصی یافته و علاقمندان زیادی پیدا کرده است. از لحاظ کاربردی اهمیت روان‌شناسی به ارائه خدمات متنوع آن مربوط می‌شود. این خدمات که به صورت فردی، سازمانی و دولتی ارائه می‌گردند، حیطه‌های مختلف زندگی بشر را فراگرفته است. به همین دلیل دانش‌پژوهان تمام رشته‌های علمی نیازمند هستند که واحدهایی از دروس روان‌شناسی را در جدول آموزشی خود داشته باشند به گونه‌ای که بدون گذراندن آن درس‌ها، نظام آموزشی آنها ناقص تلقی می‌گردد. این نشان می‌دهد که روان‌شناسی یک رشته تأثیرگذار در زندگی بشر است که  مطالعه و تحصیل در این زمینه از اهمیت و ضرورت خاصی برخوردار است.

كاربرد روان‌شناسي در زندگي

امروزه كاربردهاي روان‌شناسي در ابعاد مختلف زندگي، به طور غير قابل انكاري رو به افزايش است. وقتي ما قانون‌منديهاي حاكم بر رفتار انسان را بشناسيم؛ در ابعاد مختلف زندگي ـ در جهت مثبت يا منفي ، به صورت فردي يا گروهي ، در حوزه هاي اقتصادي يا سياسي، فرهنگي يا اجتماعي، هنري يا ورزشي، صنعتي يا نظامي و... ـ از آنها براي بهبود وضعيت و كيفيت زندگي خود و محيط اطرافمان استفاده مي كنيم. مثلاً با استفاده از اصول روان‌شناسي ما ياد مي گيريم كه براي يادگيري و مسئوليت‌پذيري افراد خانواده و بهبود كيفيت ارتباطات اعضاي خانواده بايد از كدام شيوه استفاده كرد تا بيشترين بهره‌‌وري را داشته باشيم؟ يا مثلا نوع برخورد با يك نوجوان براي شكل‌دهي رفتار مطلوب در وي چگونه بايد باشد و... .

روان‌شناسي به ما كمك مي كند تا يك رفتار خاص مانند ترس كودك از مدرسه را به خوبي و با روشهاي علمي توصيف كنيم، علت يا علت‌هاي آن را به خوبي بفهميم و امكان وقوع اين رفتار را در آینده پيش‌بيني كرده و اقدامات لازم را براي پيش‌گيري، اصلاح و يا كنترل آن بكار بگيريم.

روان‌شناسی همچنین به ما کمک می کند درک بهتری از نظرات، افکار، علایق و سلیقه های متفاوت افراد داشته باشیم و بر اساس آن تعامل بهتری با دیگران داشته باشیم.

روان‌شناسی امروزه حتی در همه بخشهای زندگی شخصی خودمان مثل برنامه ریزی و هدف‌گذاری برای آینده؛ مدیریت زمان و بهره‌وری از فرصتها، انتخاب رشته تحصیلی، انتخاب شغل، انتخاب همسر و...، برقراری و حفظ ارتباط مناسب و جذاب با خانواده، دوستان، استاد، رئیس، همکار، شخصیتهای سیاسی، مذهبی، فرهنگی و ... به ما کمک می کند.

روان‌شناسی همچنین موفقیتهای ما را در فهم و پژوهش معارف قرآنی و...، تبلیغ (به هر شکلی و برای هر نوع مخاطبی)، تدریس، مدیریت فرهنگی انجمنها، گروهها، حضور در رسانه‌ها و... بسیار افزایش می دهد.

گرایش‌های رشته روان‌شناسی

 روان‌شناسی به لحاظ نقش مؤثر خود در حیطه‌های مختلف زندگی انسان، گسترش فوق‌العاده‌ای علمی و عملی پیدا کرده است. به گونه‌ای که امروزه به بیش از 80 شاخه کاربردی توسعه پیدا کرده است. برخي از مهمترين آنها عبارتند از:

روان‌شناسي رشد، روان‌شناسي زيستي، روان‌شناسي نابهنجاري، روان‌شناسي شناختي، روان‌شناسي باليني، روان‌شناسي تجربي، روان‌شناسي تحولي، روان‌شناسي شخصيت، روان‌شناسي مثبت‌گرا، روان‌شناسي فيزيولوژيك، روان‌شناسي اجتماعي، روان‌شناسي مشاوره، روان‌شناسي تربيتي، روان‌شناسي جنائي، روان‌شناسي سلامت، روان‌شناسي صنعتي و سازماني، روان‌شناسي ورزش،  روان‌شناسي مدرسه، روان‌شناسي عمومي، روان‌شناسي كودك، روان‌شناسي دين، روان‌شناسي اسلامي

روان‌شناسی و معارف اسلامی

روان‌شناسی مانند سایر علوم انسانی در غرب و با مبانی غربی غالبا سکولار و دنیایی و انسان محور تولید و گسترش یافته است و پاسخگوی همه نیازهای مسلمانان نیست. به همین دلیل با توجه به همه جانبه بودن دین اسلام در ابعاد جسمی، روانی و معنوی انسان پرداختن به این رشته در حوزه علمیه و از سوی آشنایان با مبانی و متون اسلام ضرورت پیدا می‌کند و ما باید به سراغ روان‌شناسی اسلامی برویم.

روان‌شناسي اسلامي: شاخه‌اي از مطالعات اسلامي است كه يك روان‌شناس مسلمان با اصل قرار دادن باورهاي مذهبي خود، به مطالعه و بررسي مسائل و موضوعات روان‌شناختي مورد علاقه خود مي‌پردازد. در اينجا معيار و محك سنجش صحت و تماميت مسائل و موضوعات روان‌شناسي، مطابقت آنها [يا حداقل عدم تعارض آنها ـ بنا بر ديدگاهي ديگرـ] با گزاره‌هاي قطعي اسلامي است. به بياني ساده تر «روان‌شناسی اسلامی علمی است که به مطالعه رفتار و فرایندهای روانی ‌می‌پردازد؛ ضمن اينکه مبانی، پیش‌فرض‌ها، اهداف و کاربردهای آن هماهنگ (سازگار) با آموزه‌های اسلامي است».

بر همین اساس رشته‌ی روان‌‌شناسی در کنار سایر رشته‌های علوم انسانی در مؤسسه آموزش عالی علوم انسانی تأسیس گردید. تا طلاب و فضلا با آگاهی از مبانی دینی و متون اسلامی و آشنایی با مباحث روان‌شناختی زمینه تعامل این دو حوزه معرفتی را فراهم سازند.

گروه روان‌شناسی همچون سایر گروه‌های مؤسسه آموزشی عالی علوم انسانی، به دلیل رسالتی که در گسترش علوم انسانی مبتنی بر دیدگاه‌های اسلامی برای خود تعریف کرده است، افزون بر بررسی علمی مباحث روان‌شناختی، با تکیه بر منابع قرآنی و حدیثی نیز به توصیف و تبیین مباحث روان‌شناسی می‌پردازد. همین نوع نگرش موجب شده است که در فرایند پیشرفت علمی امروز، گرایش روان‌شناسی اسلامی به گرایش‌های موجود علمی اضافه شود تا دانش‌آموختگان ضمن آشنایی با مباحث علمی این رشته، توانایی تطبیق، استخراج و تبیین دیدگاه‌های اسلامی متناظر با مباحث این علم را به دست آورند و به تدریج بر غنای این مباحث بر اساس فرهنگ اصیل اسلام بیافزایند.

گروه روان‌شناسی علاوه بر هدف عمده فوق در صدد تحقق اهداف زیر نیز می‌باشد: 1. تربیت استاد و پژوهشگر در حیطه علوم اسلامی ـ روان‌شناختی. 2. تربیت مبلغ مسلط بر اصول روان‌شناسی تبلیغ دین. 3. گسترش و تعمیق نگاه  دینی به روان‌شناسی.

تحصیلات لازم برای ورود به شغل روانشناسی

فارغ‌التحصیلان رشته روانشناسی در هر یک از مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا می توانند وارد شغلهای مرتبط با روان‌شناسی بشوند. الان جامعه المصطفی در مقطع کارشناسی ارشد در موسسه علوم انسانی و در مقطع دکتری در موسسه علوم انسانی و... دانش پژوه می‌پذیرد.

 

آینده شغلی فارغ التحصیلان رشته روان شناسی

روانشناس با توجه به تخصص خود می تواند در مکانهای زیادی از جمله دانشگاهها، پژوهشگاهها، نهادهای حکومتی، مراکز مشاوره، آموزش و پرورش، زندانها، مراکز توانبخشی، مهدکودک ها، برخی از شرکت ها و سازمان ها و... فعالیت کند. امروزه یک روان‌شناس با انبوهی از مراجعات و تقاضاهای همکاری مواجه است که عملا نمی تواند به همه آنها پاسخ بدهد!

طلاب روان‌شناس به جهت بهره مندی از دو حوزه دانشی اسلام و روان‌شناسی از این حیث وضعیت بسیار بهتری دارند.



منتظر یاران خود برای خدمت به حوزه علم روانشناسی اسلامی هستیم.

 

ثبت نام در رشته روان‌شناسی شخصیت در مقطع کارشناسی ارشد:

و رشته قرآن و علوم با گرایش روان‌شناسی در مقطع دکتری:

http://rsampa.miu.ac.ir

 

با تشکر از همراهی شما لطفا به دوستان علاقه مند خود نیز اطلاع دهید.

با احترام: گروه روان‌شناسی موسسه آموزش عالی علوم انسانی